En genel tanımıyla, erkeklerde meme büyümesine jinekomasti denilir. Jinekomasti yağ dokusundan değil meme dokusundaki artıştan kaynaklanır. Jinekomasti bir veya iki memede mevcut olabilir. Jinekomasti, glandüler proliferasyon ve yağ birikiminin neden olduğu erkek memesinin büyümesi ile karakterizedir. Fiziksel ya da psikolojik olarak rahatsız edici olabildiği gibi öz güven ve beden imajı üzerinde olumsuz etkilere yol açabilir. Jinekomasti genel sağlığı etkilemese de, jinekomasti  sorunu yaşayan yetişkin erkeklerde ve erkek çocuklarda olumsuz bir vücut imajı, zayıf benlik saygısı ve hatta depresyon gelişebilir. Spor veya sosyalleşme gibi tipik aktivitelerden bile çekilebilirler.

Hem genç hem ileri yaştaki Jinekomasti, erkeklerin göğüslerinin büyüdüğü bir durumdur. Yağ dokusundan değil meme dokusundaki artıştan kaynaklanır. Jinekomasti bir veya iki memede mevcut olabilir.

Genç ve ileri yaştaki erkeklerin yanı sıra yenidoğanlarda da jinekomasti görülebilir. Bazı erkekler, göğüslere benzeyen aşırı yağlara sahiptir. Bu psödojinekomasti olarak bilinir. Jinekomasti ile benzer ancak farklı bir durumdur.

Jinekomastinin ana semptomu büyümüş göğüslerdir. Göğüslerde hassasiyet de gelişebilir. Meme ucunun arkasında hafif bir yumru hissedilmesi de söz konusu olabilir.

Jinekomasti Belirtileri

Jinekomastinin ana nedeni çeşitli nedenlere bağlı olarak hormonlarda meydana gelen değişikliktir. Çoğu zaman, bu doğumda, ergenlikte veya yaşlanmanın bir parçası olarak ortaya çıkar. Bunlar, vücudunuzdaki hormonların seviyelerinin değiştiği doğal zamanlardır. Hormon dengesizliği – östrojen ve testosteron – memelerin büyümesine neden olabilir. 

Büyümüş göğüslerle doğan yenidoğanlarda genellikle çok fazla östrojen bulunur. Anneler bu hormonu anne karnında bebeklerine aktarırlar. Jinekomasti genç erkeklerde de oldukça yaygındır. Erkek çocukların yarısından fazlası ergenlik döneminde bir dereceye kadar bu duruma sahiptir. Yetişkin erkeklerde hormonların dengesi yaşlanmadan etkilenir. Jinekomasti, 50 yaş ve üzeri erkeklerde daha sık görülür. Diğer nedenler şunlardır:

• Adrenal bez, hipofiz bezi, testis tümörleri, hipertiroidizm, hipogodanizm, böbrek hastalığı, karaciğer hastalığı gibi sağlık sorunları,
• HIV/AIDS ilaçları, kemoterapi ve radyasyon, antibiyotikler, kalp hastalığı ilaçları, anti-anksiyete ilaçları, trisiklik antidepresanlar, proton pompa inhibitörleri gibi ülser ve mide ekşimesi ilaçları,
• Opioidler, anabolik steroidler, amfetaminler, eroin, esrar,
• Obezite, alkol kullanımı, ilaçlarda ya da soya içeren gıdalarda östrojen tüketimi gibi yaşam tarzı faktörleri.

Meme kanserinin jinekomasti nedeni olması son derece nadir görülen bir durumdur.

Jinekomasti Nasıl Teşhis Edilir?

Jinekomasti sorunundan şüphe edilmesi durumunda acilen doktor ile iletişime geçilmelidir. Bunun dışında rutin kontrol sırasında doktorun jinekomasti belirtilerini fark etmesi söz konusu olabilir. Bu aşamada doku büyümesinin ne kadar sürdüğü ve bölgede hassasiyet gelişip gelişmediği gibi belirtiler değerlendirilir. Ayrıca hastanın sağlık geçmişi ve kullandığı ilaçlar sorgulanır. 

Jinekomasti için herhangi bir test yapılması gerekip gerekmediği kararı doktor tarafından hasta özelinde verilir. En yaygın test, hastanın hormon seviyesinin kontrolünü sağlayan kan testidir. Farklı hastalıklardan şüphelenilmesi ve gerek görülmesi halinde daha fazla test yapılabilir. Bunlar arasında ultrason, mamogram ve meme biyopsisi yer alır.

Jinekomasti Önlenebilir mi? Nasıl Tedavi Edilir?

Jinekomasti vakalarının çoğu hormon seviyelerindeki doğal değişikliklerden kaynaklanır ve önlenemez. Bununla birlikte yetişkinler; belirli ilaçlardan ve yaşam tarzı faktörlerinden kaçınarak jinekomastinin önlenmesini sağlayabilirler. 

Jinekomasti sorununun giderilmesi için çoğu durumda tedavi uygulanması gerekmez. Bu tür durumlarda meme dokusunun boyutu rutin doktoru muayeneleri ile kontrol altında tutulur.

Tedavinin gerektiği durumlarda, uygulanacak yöntem jinekomasti sorununun altında yatan nedene göre değişebilir. Farklı tıbbi durumların tedavisi için kullanılan ve jinekomastiye neden olan ilaçlar varsa bu reçeteli ilaçlar kesilmeden önce doktorla konuşulmalıdır. Yasa dışı ilaçların kullanımı söz konusuysa kullanımları bırakılmalıdır. Gerekli durumlarda yaşam tarzı değişiklikleri yapılmalıdır. Jinekomasti bir hastalıktan ya da tümörden kaynaklanıyorsa öncelikle bu sorun tedavi edilmelidir. Jinekomasti; ilaçla ya da cerrahi prosedürle tedavi edilebilir. İlaç kullanımı hormonların dengelenmesini sağlayabilir. Nadir durumlarda fazla meme dokusunun çıkarılması için cerrahi prosedür uygulanması tercih edilebilir.

Ergenlik dönemindeki çoğu hasta için jinekomasti sorunu 6 ay ile 2 yıl arasında kendiliğinden düzelir. 

Jinekomasti Ameliyatının Faydaları

Jinekomasti ciddi bir tıbbi sorun olmasa da, düzeltmenin aşağıdakiler de dahil olmak üzere birtakım avantajları olabilir:

• Öz güven gelişimi: Jinekomasti genellikle dışarıdan görülebilir ve utanmaya ve  öz güven kaybına neden olabilecek duyguların gelişmesine yol açabilir.
• Doğal bir görünümün elde edilmesi: Erkeklerde meme küçültme prosedürünün uygulanması, memeleri şişiren fazla dokuyu ortadan kaldırır, göğüs bölgesine orantı ve dengeyi geri kazandırır.
• Ağrının giderilmesi: Kendi kendine geçmeyen jinekomasti, memelerde rahatsızlığa ve meme çevresindeki dokuda sürtünmeye neden olabilir. Jinekomasti ameliyatı ile birlikte bu sorunların tamamının ortadan kaldırılması mümkün olabilir.

Erkek meme küçültme ameliyatı ile alınan doku kendiliğinden geri gelmez ve bu anlamda ameliyat kalıcıdır. Ancak hastanın yaşam tarzı değişikliği yapmaması ve jinekomasti veya psödoginekomastiye yol açabilecek alışkanlıklar edinmeye devam etmesi durumunda sorun tekrar ortaya çıkabilir. Daha sonra kilo alımı, göğüs bölgesinde yağ birikirse, ameliyatın sonuçlarını da tehlikeye atabilir.